Η συνείδηση του “Εγώ”

Για κάθε άνθρωπο έρχεται εκείνη η στιγμή που συμβαίνει «κάτι» και παύει να πιστεύει στην παντοδυναμία του, συνειδητοποιεί «εαυτόν» και  κατανοεί ότι ο θάνατος είναι αναπόφευκτος. Τότε αρχίζει να πορεύεται αναζητώντας το νόημα της  ζωής. Το εύθραυστο της ανθρώπινης ύπαρξης, η ματαιότητα και η θνητότητα απορροφούν μεγάλο μέρος της σκέψης του και τον οδηγούν σε συνειδητή ή ασυνείδητη πάλη για την αιωνιότητα .

Η συνειδητοποίηση της θνητότητας έρχεται πολύ νωρίς στη ζωή. Νεκρή φύση, μια γιαγιά που «εξαφανίστηκε», ένα νεκρό ζώο… Ένα μικρό παιδί σίγουρα τα παρατηρεί όλα αυτά, αλλά παραμένει σιωπηλό ακολουθώντας το παράδειγμα των γονιών, οι οποίοι έρχονται σε δύσκολη θέση όταν κληθούν να απαντήσουν σε σχετικές με το θάνατο ερωτήσεις που τους υποβάλλουν τα παιδιά τους.

Είναι γιατί και οι ίδιοι βιώνουν συνειδητό ή ασυνείδητο- τις περισσότερες φορές- φόβο για το θάνατο. Και είναι πραγματικά  δύσκολο να εξηγήσουν και ακόμα δυσκολότερο να ανακουφίσουν το παιδί τους όταν πρόκειται να πραγματευτούν θέματα που αφορούν στη θνητότητα.

Οι ενήλικες καταπολεμούν το φόβο του θανάτου και τις συνέπειες του με πολλούς και διάφορους τρόπους. Πιστεύουν στο θεό και την αιώνια μετά το θάνατο ζωή, επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους, κάνουν πολλά παιδιά, ερωτεύονται συχνά και γενικότερα βρίσκονται σε μια διαρκή «κίνηση» μην ολοκληρώνοντας ποτέ τον κύκλο της ζωής τους. Το άγχος για το «τίποτα» είναι ουσιαστικά το άγχος για το θάνατο.

Πως γίνεται να καταπολεμήσει κανείς πραγματικά και ουσιαστικά το άγχος θανάτου? Η απάντηση είναι τόσο απλή όσο και σύνθετη. Οι διαχρονικοί  Στωικοί θεωρούσαν ότι ζώντας κάποιος καλά τότε πεθαίνει και καλά. Πιο σύγχρονες απόψεις πιστεύουν στη δύναμη της ανθρώπινης επαφής. Ο Irvin Yalom , για παράδειγμα, ισχυρίζεται ότι το αντίδοτο για πολλές αγωνίες του ανθρώπου και ειδικά για το φόβο του θανάτου είναι η ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις.

Κοιτάζοντας το θάνατο κατάματα, δίνοντας βάση στις αφυπνιστικές εμπειρίες της καθημερινότητας και με την καθοδήγηση κάποιου, καταπραΰνεται ο φόβος και η ζωή αποκτά νόημα, γίνεται πραγματική «ζωή» συγκλονιστική και πολύτιμη.

«Κι αν το τέλος ζητάει σκοτάδι και το ξέρουν οι σοφοί

  Αφού αστραπή τα λόγια σας δεν τίναξαν στον αέρα

 Μην μπείτε ήσυχα σ’ αυτή την νύχτα την καλή» 

Ντύλαν Τόμας, «Μην μπείτε ήσυχα»